FRIŠRIK  ĮTTUNDI


eftir Jón Trausta





Frišrik "įttundi" var ekki konungur, žótt nafniš hljóši óneitanlega konunglega. Hann var ekki einu sinni fjallskilakóngur. Engum óvitlausum manni hefši dottiš ķ hug aš kjósa hann eša skipa til annarar eins tignar.

Hann var kallašur Frišrik įttundi af žvķ aš hann var įttundi mašurinn, sem skipašur var įrlega ķ fjallgöngunum til žess aš ganga ķ Bśrfellsheišina. Raunar voru aldrei skipašir nema sjö menn til aš smala žann hluta afréttarinnar, en sķšan Frišrik komst upp og fór aš taka žįtt ķ fjallgöngunum, var honum ęfinlega bętt viš töluna žar.

Žaš kom ekki til af góšu, žvķ mišur.

Žaš kom til af žvķ, aš enginn leitarforingjanna vildi hafa Frišrik ķ sinni sveit. Alstašar var honum ofaukiš, og alstašar var amast viš honum. Samt gat ekki komiš til nokkurra mįla aš senda hann heim til sķn aftur og heimta annan mann af hśsbónda hans, žvķ aš hvar sem į Frišrik var litiš, varš žvķ meš engu móti neitaš, aš hann var "fullkominn" mašur.

Svo var ęfinlega samžykt meš öllum atkvęšum samhljóša, aš Frišrik skyldi vera įttundi mašurinn ķ Bśrfellsheišinni. Sumir geršu žaš af žvķ, aš žar įlitu žeir einna minsta žörf į manni ķ višbót; ašrir af gagnstęšum įstęšum.

En hvaš sem žessu leiš, nś var Frišrik svo gamall sem į grönum mįtti sjį og hafši aš minsta kosti um heilan mannsaldur veriš įttundi mašurinn ķ Bśrfellsheišinni ķ öllum göngum.

Frišrik var mikill mašur vexti, buršamašur mikill og heilsugóšur, en dęmalaust hęgfara. Hann var hverjum manni žęgari og lundbetri, en alveg einstök lišleskja til allra verka. Žaš var kent sérhlķfni, žvķ aš skrokkurinn į honum žótti bera žaš meš sér, aš hann vęri baggafęr, ef žvķ vęri aš skifta.

Oft var žaš tališ efamįl, hvort hann hefši mešalverksvit. En žegar leitaš var atkvęša um žaš, beinlķnis eša óbeinlķnis, voru žeir ętķš fleiri, sem įlitu Frišrik "meš óskertu viti" eša "ekki beinlķnis hįlfvita". Žess vegna var hann aldrei sendur heim śr göngunum, žótt hann vęri žar sjaldan til annars en vandręša.

Frišrik vissi žaš ofur vel, aš hann var talinn heimskur, og kęrši sig kollóttan. Hann vissi lķka, aš hverjum einasta manni ķ sveitinni var žaš fullkunnugt, aš hann hafši veriš fermdur upp į Faširvoriš, og ef til vill hitt lķka, aš hann var nś fyrir löngu bśinn aš tżna žessu Faširvori nišur. En žetta lį honum ķ léttu rśmi.

En athugulir menn, sem Frišriki voru nįkunnugir, höfšu einnig tekiš eftir žvķ, aš Frišrik gat stöku sinnum komiš laglega fyrir sig orši. Og eins hinu, aš žegar hann hafši gert einhverja heimskuna og veriš var aš setja ofan ķ viš hann, žį setti hann upp svo saušheimskulegt andlit og svaraši svo flónslega, aš varla var annaš unt en hlęja aš honum.

Žó var vķst enginn, sem įleit Frišrik greindan. Žaš mesta, sem menn gįtu fengiš af sér aš segja ķ žvķ efni, var žaš, aš hann "vissi sķnu viti". En ķ žvķ lį nokkur ķbygni.

Žrįtt fyrir alt var Frišrik vel kyntur į heimili sķnu. Žar hafši hann veriš mestalla ęfina og gengiš aš erfšum frį föšur til sonar, eins og ašrir stólpagripir bśsins. Hśsbónda sinn elskaši hann eins og föšur, og mestur fögnušur hans var žaš, ef hann gat gert honum einhverja óvęnta glašning. -

Frišrik var skrķtinn ķ śtliti. Allajafna gekk hann lotinn, tautaši žį eitthvaš fyrir munni sér og agšašist įfram svo hęgt og gętilega, aš žaš var oršiš aš orštęki, aš miša mętti viš hann sólina. Andlitiš var skolbrśnt į hörund og ętķš óhreint, žvķ aš Frišrik žvoši sér sjaldan. Hann hafši kjįlkaskegg, en rakaši stundum alt hitt skeggiš af sér. Žess į milli var hann kaflošinn upp undir augu. Aš öšru leyti hirti hann ekki mikiš um śtganginn į sér; žaš gerši vinnukonan, sem žjónaši honum.

Oft var lķtiš gagn aš Frišrik į heimilinu, žvķ ef honum var verkiš eitthvaš ógešfelt, žį var ekki hugsandi til, aš hann hefši vit į aš vinna žaš. En sum verk vann hann meš góšu geši, og žį skorti hann ekki vit. Og eitt gagn hafši heimiliš žó aš minsta kosti af honum: Žaš var hęgt aš lįta hann fara ķ göngurnar og žannig hęgt aš spara fulloršinn mann ķ marga daga. Sś ferš var honum ekki ógešfeld.

Annaš mįl var žaš, hversu gešfelt fjallskilakónginum og leitarmönnum hans hefir veriš žaš aš fį Frišrik ķ göngurnar haust eftir haust, žótt žeir yršu aš lįta viš svo bśiš standa.

Allir lifandi menn vissu, aš Frišrik gerši sįralķtiš gagn ķ Bśrfellsheišinni - og žvķ minna sem ver var fariš aš honum. Hann var lįtinn rölta śt mišja heišina, og var honum sżnd stefnan, įšur en skiliš var viš hann. Og stefnunni hélt hann trślega, - labbaši śt heišina ķ hęgšum sķnum, nišurlśtur, meš hendurnar į bakinu, talaši viš sjįlfan sig og leit hvorki til hęgri né vinstri. Ef kindur uršu į leiš hans, žį lofaši hann žeim aš labba į undan sér, ef žęr vildu žį eiga samleiš. En sjaldan gerši hann sér mikiš far um aš eltast viš žęr.

Žótt óneitanlega vęri gętilega fariš, kom žaš žó sjaldan fyrir, aš alt gengi aš óskum. Oft tżndist hann, og žurfti žį aš senda menn til aš leita aš honum eins og hverjum öšrum sauš. Venjulega var žį ekki annaš aš en žaš, aš honum hafši oršiš leišin sporadrjśg. Stundum hafši hann žį sest nišur aš hvķla sig, - en gleymt aš standa upp aftur. - -


Ķ žaš skifti, sem hér segir frį, var Frišrik sem oftar staddur ķ fjallgöngum. Žaš voru ekki fyrstu göngur, heldur eftirleitir eša, eins og kallaš er į Noršurlandi, ašrar göngur.

Žeir Bśrfellsheišar-smalarnir lögšu į staš sķšari hluta dags fram aš sęluhśskofa, sem var į heišinni, til aš hafa žar nįttstaš. Žeir voru sjö saman aš vanda - og Frišrik sį įttundi.

Rosar höfšu gengiš ķ marga daga meš krepjum og rigningum og óvenjumiklum kulda. Žaš var žvķ ekkert tilhlökkunarefni aš eiga aš smala Bśrfellsheišina daginn eftir.

Žeir voru žvķ allir ķ heldur stiršu skapi, žegar žeir lögšu į staš, nema Frišrik. Hann var meš sama jafnašargešinu sem ętķš og varš ekki uppvęgur, žótt gešvonska hinna bitnaši į honum. Žaš var lķka kuldi og beygur ķ öllum nema honum; honum stóš nokkurn veginn į sama um vešrįttuna.

Bśrfellsheišin er breiš og mikil afréttartunga, sem öšrum megin takmarkast af jökulsį, en hinum megin af hįum fjallgarši, og liggur ęšilangt fram af bygšinni. Hśn er aš vķsu fjallalaus aš mestu, en full af įsum og smįhryggjum og flóum og mżrasundum į milli, svo aš žaš er fremur ógreišfęrt um hana og žykir vandleitaš.

Į mišri heišinni gnęfir Bśrfell, hįtt og hrikalegt. Žaš er fjallhryggur af svipašri gerš eins og flest fjöll eru hér į landi, meš bröttum hlķšum, nokkuš klettóttum og mjög sandrunnum. Kollóttir melar eru hiš efra, sem fara smįlękkandi inn af žvķ, inn ķ óbygšir. Noršvesturendinn er hęstur, snarbrattur meš klettaeggjum efst, en mżrarflói nešan undir meš rótleysiskeldum. Žaš er žetta fell, sem heišin dregur nafn af.

- - Žaš var sķšur en vistlegt ķ kofanum um nóttina. Leitarmennirnir bjuggu žar um sig eftir föngum, boršušu af nesti sķnu og lögšu sig svo fyrir. Žeir voru holdvotir og hraktir og skulfu af kulda, žvķ aš kofinn skżldi žeim hvorki fyrir storminum né regninu, svo aš til hlķtar vęri. Žeim varš žvķ ekki svefnsamt - nema Frišrik. Hann sofnaši undir eins og hraut svo hįtt, aš žaš eitt śt af fyrir sig hefši veriš nóg til žess, aš enginn hefši sofnaš.

Vešriš hafši versnaš meš kvöldinu og fariš aš snjóa.

Ķ lżsingu um morguninn vöknušu žeir allir nema Frišrik. Hann svaf svo fast, aš žeim veitti fullerfitt aš vekja hann.

Žį var hętt aš snjóa, en vešriš hrįkalt og jöršin hvķt af snjó. En žaš leit śt fyrir gott vešur meš deginum.

Žeir lögšu į staš fram eftir heišinni og gengu hvatlega, til žess aš hafa śr sér hrollinn. Frišrik įtti bįgt meš aš fylgja žeim eftir og dróst stundum aftur śr. Žeir žoršu žó ekki aš fara svo langt į undan honum, aš žeir mistu sjónar af honum. Žeir vissu, aš hann var žį vķs til aš snśa aftur.

Žeir bišu žvķ eftir honum, aš minsta kosti žangaš til žeir gętu sent honum tóninn.

Frišrik gekk ķ hęgšum sķnum, smįbrosandi, og skeytti žvķ ekki vitund, žótt hottaš vęri į hann.

- - Žessi dagur var einn af žeim undurfögru haustdögum, sem oft koma hér į landi, einkum uppi į heišum og ķ óbygšum. Loftiš var svipmikiš og rosalegt. Miklir skżjaklakkar sigldu fyrir morgunvindinum, sem nś var stöšugt aš lęgja. Žessir miklu flókajötnar sveipušust hver eftir annan ljómandi gyllingu, žegar sólin kom upp. En undan sól voru žeir dimmblįir og ferlegir yfirlitum. Hversu brśnamiklir sem žeir voru og ribbaldalegir, voru žeir žó allir sneypulegir og voru aš smįhniprast saman. Žeir voru į undanhaldi, höfšu bešiš ósigur fyrir blķšvišrinu, sem nś hélt velli. Valdi žeirra yfir žessum bletti jaršarinnar var nś lokiš aš sinni. Žeir höfšu gengiš fram af sér sķšustu nóttina.

Sólin hękkaši į lofti, og skiniš var tvöfalt bjartara og hlżrra eftir rosann. Žaš var sem geislaflóšinu ykist ljósmagn og ylur um helming viš žaš aš brjótast fram um glufurnar milli hinna dimmu skżjabjarga. En glufurnar stękkušu, og sólarinnar naut betur og betur. Žegar fram kom um hįdegiš, var himininn žvķ nęr oršinn alheišur. Žį var ekki annaš eftir af öllum rosabśningnum en lķtilfjörlegar, ljósgrįar flókadrefjar, sem voru aš hverfa nišri viš sjóndeildarhringinn.

Fjöllin voru grįhvķt um morguninn, og snjórinn lį ķ flygsum ofan į fjalldrapanum og vķšinum ķ Bśrfellsheišinni, sem enn stóš meš öllu laufi sķnu. Žegar fram į daginn kom, žišnaši föliš fyrir sólskininu og varš aš stórum vatnsdropum. Žeir glitrušu eins og skygšir gimsteinar, og laufiš skalf undir žeim. Svo hrundu žeir nišur hver eftir annan og hurfu ofan ķ jöršina.

Grasiš var blautt allan daginn meš skķrum litum og sterkum ilm. Žaš var eins og žaš hefši yngst upp ķ illvišrinu. En blįberjunum og krękiberjunum hafši veriš of mikiš bošiš. Žau höfšu vaxiš yfir sig ķ rosanum og héngu eins og stórir belgir į lynginu sķnu, en sprungu og uršu aš blįraušum blettum, hve lķtiš sem viš žau kom.

Bśrfellsheišin var alsett hvķtum dķlum fram eftir deginum, og leitarmennirnir kvörtušu yfir žvķ, aš ilt vęri sżniš vegna hraflsins. En heišin var fögur ķ žessum nżstįrlega bśningi. Žaš var sem hvķt kniplingaslęša vęri žanin yfir hana alla. En "kniplingunum" smįfękkaši, og undir kvöldiš sįust ekki hvķtir dķlar nema uppi undir eggjunum į Bśrfellinu og ķ stöku giljum.

- - Leitarmennirnir gengu nś fram eftir heišinni, alt aš afréttamörkum. Žar skiftu žeir heišinni į milli sķn.

Žeir sżndu nś Frišrik stefnuna. Hann įtti aš ganga śt mišheišina og vestan ķ Bśrfelliš. Aušvitaš įtti hann aš taka žaš meš sér, sem hann fyndi, af geldfé og eins hitt, sem hinir leitarmennirnir kynnu aš reka ķ veg fyrir hann. Aš öšru leyti mįtti hann halda beint.

Svo įttu žeir aš hittast aftur um kvöldiš hjį sęluhśskofanum, žar sem žeir höfšu veriš um nóttina.

Frišrik fékk aš lokum stranga įminningu um aš halda vel įfram, hafa augun opin og svķkjast ekki um. Žeim, sem nęstir honum voru til beggja handa, var fališ aš gefa honum auga.

Hann jįnkaši žessu öllu meš mestu stillingu; hann var oršinn žvķ svo vanur. Sķšan žrammaši hann į staš śt heišina. Hrópin og brżningarnar dundu į eftir honum.

Hinir skildu lķka og dreifšu sér um heišina.


Undir kvöldiš komu žeir aftur saman hjį kofanum, eins og rįš var fyrir gert. Žeir voru aš smįtķnast žangaš, žar til žeir voru komnir sjö, en - žann įttunda vantaši. Žaš var Frišrik.

Žeir höfšu fundiš heldur fįtt fé um daginn, fęrra en vant var ķ öšrum göngum ķ Bśrfellsheišinni. Žeir voru žvķ hįlfhręddir um, aš hinum leitarmönnunum mundi žykja linlega smalaš og žeir gefa žaš ķ skyn meš beiskum gamanyršum, - ekki sķst ef žeir kęmu svo til bygša, aš Frišrik "įttunda" vantaši.

Žeir voru žvķ ekki ķ góšu skapi.

Glaša-sólskin hafši veriš allan daginn og mikill hiti. Nś var komiš kvöld, og leit śt fyrir fegursta vešur um nóttina.

En Frišrik kom ekki.

Žeir fóru aš undrast um hann og bera sig saman um, hvernig į žessu mundi standa. Žaš var žó óhugsandi, aš karlinn hefši vilst ķ glašasólskininu! Žeir höfšu séš til hans viš og viš alla leiš śt aš Bśrfellinu, en aldrei eftir žaš. Ekki gat žaš veriš, aš hann hefši fariš sér aš voša. Žar voru engar hęttur til fyrir fulloršinn karlmann. Nema ef hann hefši įlpast fram af hömrunum ķ Bśrfellinu.

En hvaš gat žį veriš oršiš um hann?

Aš hann vęri aš strķša viš geldfé, sem hann hefši fundiš į heišinni? Žetta gat veriš, en žó brostu žeir allir aš tilgįtunni. Frišrik var ekki vanur aš eltast lengi viš styggar kindur. Aš hann hefši sett sig nišur og gleymt aš standa upp -?

Aš minsta kosti kom hann ekki.

Sólin var gengin undir og fariš aš bregša birtu. Geldféš var lagst ķ dęldinni fyrir nešan kofann og jórtraši ķ makindum. Sumt af žvķ var oršiš žreytt eftir reksturinn um daginn.

Vešriš var kyrt og kvöldiš frišsęlt og fagurt. Bśrfell var óvanalega "ęruveršugt", žar sem žaš gnęfši yfir heišina sķna, eldrautt af kvöldskininu.

En ekki kom Frišrik.

Nś var alveg gengiš fram af félögum hans. Žeir voru hęttir öllum getum, en stóšu og horfšu og hlustušu.

En ekkert heyršist, ekkert - ekki svo mikiš sem kindar jarmur, er gęti bošaš žaš, aš Frišrik hinn įttundi vęri aš nįlgast.

Loks brast žį žolinmęšina. Fjórir žeirra lögšu į staš aš leita Frišriks. Hinir žrķr uršu eftir aš gęta fjįrins.


Myrkriš fęršist yfir jafnt og žétt. Allar mishęšir runnu saman ķ dimman blįma, og rošinn var horfinn af tindinum į Bśrfelli. Sżniš var svo óljóst, aš vel gat fariš svo, aš žeir fęru į mis viš Frišrik. Žeir fóru žį aš kalla. Köllin ómušu ömurlega śt yfir heišina og bergmįlušu frį hęšum og leitum. En ekkert svar kom.

Loks męttu žeir Frišrik.

Žeir sįu fyrst hilla undir hann į leiti, sem bar viš loftiš. Lengi voru žeir aš glöggva sig į žvķ, hvort žaš vęri mašur eša varša, sem žeir sęju. En svo sįu žeir hann beygja sig nišur og rétta sig upp.

En žegar žeir komu nęr, sįu žeir, aš hann hafši einhvern žremilinn mešferšis, sem hann żmist bar eša dró. Žaš var grįtt į litinn, og žeim datt fyrst ķ hug kind, sem gefist hefši upp. En žaš var žó harla ólķkt Frišrik aš gera sér annaš eins ómak vegna einnar kindar. En žar var engra annara manna von.

Žegar žeir komu til hans, uršu žeir žó fyrst alveg forviša, žvķ aš žetta, sem Frišrik żmist bar eša dró, var strįheilt - hreindżr.

Dżriš var skoriš į hįls og nżlega dautt. Žaš bar žaš meš sér, aš žaš hafši nżlega lent ķ illa keldu, žvķ aš žaš var leirugt alveg upp į bak. Og Frišrik var lķka allur leirugur.

Žetta var spikfeitur grišungur, meš fullsprottnum, greinamiklum hornum. Nś rigndi spurningunum yfir Frišrik um žaš, hvar hann hefši fengiš žennan happadrįtt.

Frišrik var ekki fljótur til svars. Aldrei höfšu žeir séš hann jafnkindarlegan. Hann skįblķndi ofur góšlega upp į žį til skiftis, stamaši og hikstaši og vissi ekki, į hverju hann įtti aš byrja.

Leitarmennirnir horfšu į hann spyrjandi augum. Žaš var eins og žeir gętu varla trśaš žvķ ennžį, aš žetta vęri Frišrik hinn įttundi, leitarmašur ķ Bśrfellsheišinni, sem žarna stęši frammi fyrir žeim yfir daušu hreindżri.

Loks var hann bśinn aš stynja upp žvķ mesta af sögunni:

Žegar hann kom noršan og vestan ķ Bśrfelliš, žar sem žaš er brattast, gekk hann alt ķ einu fram į heilan hóp af hreindżrum. Žau lįgu žar ķ breišu og bökušu sig ķ sólskininu - og steinsvįfu. Hann lęddist aš žeim ofur hljótt og hęgt, - allir vissu, aš hann gat fariš hęgt, - og žau uršu hans ekki vör, žar til hann kastaši sér į hrygginn į įlitlegasta dżrinu. Žį vöknušu žau öll - -.

Leitarmennirnir skellihlógu.

- Dżrin tóku til fótanna - beint ofan fjalliš. Dżriš, sem Frišrik sat į, hljóp aušvitaš meš hinum. Honum leist raunar ekki į feršalagiš, žvķ aš dżriš stökk fram af hverjum stallinum eftir annan og stefndi beint undan brattanum. En hann gat ekki fleygt sér af žvķ, žvķ aš dżriš reigši hausinn aftur į bak og hélt honum ķ klemmu meš hornunum. Hann hafši žvķ engin önnur śrręši en halda sér daušahaldi og lįta kylfu rįša kasti.

Žegar nišur kom śr fjallinu, tók viš mżrarflóinn. Dżrin žutu į alt, sem fyrir varš, og voru svo létt į sér, aš žau komust klaklaust yfir allar torfęrur. En dżriš, sem Frišrik sat į, var žeim mun žyngra į sér en hin, aš žaš sökk ķ og festi sig loks ķ einni keldunni. Žar braust žaš um. Žį losnaši svo um Frišrik, aš hann kom viš kutanum sķnum og vann į žvķ.

Leitarmennirnir litu hver į annan. Žeir drógu enga dul į žaš, aš žeir trśšu ekki einu orši ķ sögunni, töldu hana eintóman samsetning. En Frišrik gušsór sig um, aš žetta vęri alt saman satt. Og žarna var dżriš, - žaš var žó ómótmęlanlegt. Og žaš hafši veriš skoriš į hįls į mešan žaš var lifandi; žaš hafši blętt śr sįrinu.

Žeir tölušu um žaš upphįtt sķn į milli, hvaš taka bęri trśanlegt ķ sögunni. Sumir héldu žvķ fram, aš óhugsandi vęri, aš Frišrik hefši bśiš til slķka sögu; hann hefši ekki vit į žvķ. - En hann gat hafa heyrt hana og snśiš henni nś upp į sjįlfan sig. Žį minti lķka, aš žeir hefšu heyrt svipaša sögu, - sem aušvitaš var lygasaga. Ašrir töldu Frišrik vķsan til aš hafa logiš upp sögunni. Hann vęri ekki eins vitlaus og menn héldu; hann "vissi sķnu viti"!

Sennilegast žótti žeim öllum, aš hreindżrin hefšu stygst śt ķ mżrina og žetta fest sig ķ keldunni. Žar hefši Frišrik nįš žvķ.

En sannleikurinn var žeim sama rįšgįtan eftir sem įšur.

Frišrik hlustaši į žessar umręšur eins og žęr kęmu honum hreint ekkert viš. Hann stóš meš įnęgjubros um alt andlitiš yfir dżrinu og horfši į žaš, eins og hann vęri daušhręddur um aš missa alt ķ einu sjónar af žvķ.

Loks kom žeim til hugar aš spyrja um žaš, sem mestu varšaši, - hvort Frišrik hefši nokkrar kindur fundiš.

Frišrik leit upp, og gleitt glott breiddi sig um alla andlitslošnuna.

Jś, hann hafši fundiš kindur, - margar kindur, - um 50 fjįr.

Aftur litu leitarmennirnir steinhissa hver į annan.

En hvaš var oršiš um allar žessar 50 kindur?

Frišrik var óvenjufljótur til svars:

Žęr voru aušvitaš ķ Bśrfellinu. - Hann hafši gilda afsökun; hann hafši aš nokkru leyti veriš tekinn frį žeim meš ofbeldi.

Leitarmennirnir hristu höfušin. Lygileg hafši fyrri sagan veriš, en ekki var žessi betri.

Frišrik var nęstum óšamįla, mešan hann var aš afsaka sig:

Hvernig hafši hann įtt aš fara aš žessu? Hann hafši lent žarna į bakinu į ólukku grišungnum og enga björg getaš veitt sér. Žaš hafši engin skemtireiš veriš, beint ofan Bśrfelliš. Og žegar hann var kominn ofan ķ mišjan mżrarflóann og bśinn aš vinna į dżrinu, - žį hefši hann kannske įtt aš fara aš pjakka upp undir eggjar į Bśrfellinu til žess aš tķna saman žessa 50 kindabjįlfa, - skilja dżriš eftir ķ keldunni, - lįta varginn rķfa žaš ķ sig! - Žaš datt Frišrik ekki ķ hug! Hśsbóndi hans įtti dżriš -!

Leitarmennirnir voru oršlausir af undrun og litu żmist į Frišrik eša hver į annan.

Svo fóru žeir aš vega og meta, hvaš satt gęti veriš ķ sögunni.

Fyrst og fremst kom žeim saman um, aš Frišrik kynni ekki aš telja upp aš 50. Žar nęst var žaš ótrślegt, aš hann hefši veriš bśinn aš finna um 50 fjįr, žegar hann var ekki kominn lengra en śt ķ Bśrfelliš. Og ķ žrišja lagi var žaš lķtt hugsandi, aš žeir hefšu aldrei séš til hans meš jafnmikinn fjįrhóp į undan sér.

Nei, sagan var ekki trśleg.

Frišrik stóš yfir hreindżrsskrokknum į mešan, svo saušarlega-góšlegur į svipinn, aš žar uršu engir hrekkir séšir.

Žeir margrengdu sögusögn hans ķ öllum greinum, en hann tók žvķ öllu meš góšu. Svo fór hann aš lżsa fjįrhópnum. Žar hafši veriš flekkóttur haustgeldingur og tveir hrśtar, annar grįr, hinn bķldóttur, tvęr móraušar dilkęr o. s. frv., uns žaš fóru alvarlega aš renna tvęr grķmur į leitarmennina.

Žeir fóru enn į nż aš bera saman rįš sķn. Nś var komiš nišamyrkur og ekki vęnlegt til įrangurs aš leggja fram į heišar į nż til fjįrleita. Žar aš auki voru žeir ennžį efablandnir um, hvort žeir ęttu aš trśa Frišrik. Žeir horfšu hvast į Bśrfelliš, sem nś stóš eins og geysimikiš skuggatröll og bar viš heišan nęturhimininn. Hvķtir dķlar sįust vestan ķ fjallinu til og frį, en žaš var ómögulegt aš sjį, hvort žaš voru skepnur eša fannir. Og 50 fjįr ķ einum hóp, - žaš var of mikiš til aš lįta žaš verša eftir ķ Bśrfellsheišinni! 50 fjįr! - Žaš var nįlega eins mikiš og žeir höfšu fundiš um daginn allir saman. Žeir gįtu žvķ nęrri, hvaš žeir mundu fį aš heyra, ef žeir skildu allan žann hóp eftir. Og morguns mįtti žaš ekki bķša vegna réttanna. Žeir uršu aš fara undir eins.

Frišrik stóš sem įšur glottandi yfir dżrinu, į mešan žeir réšu rįšum sķnum, og lagši ekkert til mįlanna. Žaš var stungiš upp į žvķ, aš žeir hefšu hann meš sér, en horfiš frį žvķ aftur; hann mundi ekki verša žeim til annars en tafar. Žeir létu hann žvķ skżra sér nįkvęmlega frį žvķ, hvar hann hefši skiliš viš fjįrhópinn, hótušu honum öllu illu, ef žetta reyndist ósatt, - og lögšu svo į staš, allir fjórir.

En um leiš og žeir fóru, gaf einn žeirra Frišrik žaš heillarįš, aš hann skyldi spretta upp kvišnum į dżrinu og taka śr žvķ innżflin, svo aš žaš yrši léttara. Og Frišrik félst į žaš.


- - Leitarmennirnir komu ekki ofan aš kofanum fyr en um fótaferšartķma morguninn eftir.

Heppinn var Frišrik aš verša žį ekki fyrir žeim. Sjįlfsagt hefšu žeir bariš hann til stórskemda; svo voru žeir reišir.

Žeir höfšu gengiš alla nóttina, gengiš upp og ofan Bśrfelliš, leitaš alstašar, žar sem žeim datt ķ hug, og enga kind fundiš. Aftur į móti höfšu žeir gengiš fram į hóp af ljónstyggum hreindżrum.

En Frišrik hafši ekki komiš aš kofanum um nóttina. Žegar hann var bśinn aš létta dżrsskrokkinn, hafši hann lagt hann į bakiš og labbaš meš hann - heim til sķn.

Hann kunni sér ekki lęti af gleši yfir žvķ aš geta fęrt hśsbónda sķnum žennan sjaldgęfa feng og baš hann aš muna sig um žaš aš hafa jafnan stökuna milli sęnga ķ hjónarśminu, eftir aš hśn vęri oršin žur. Hann hafši heyrt, aš žaš yršu gęfumenn, sem fęddir vęru į hreinstöku.

Seinna jįtaši hann fyrir hśsbónda sķnum, aš sagan um žessar 50 kindur hefši aušvitaš veriš haugalygi. En hann hefši mįtt til aš koma hinum leitarmönnunum af sér, žvķ aš hann hefši veriš hręddur um, aš žeir heimtušu hlut ķ dżrinu, ef žeir hjįlpušu honum meš žaš til bygša.

En um žaš, hvernig hann hefši nįš dżrinu, var hann altaf sjįlfum sér samkvęmur.




Netśtgįfan - september 1999