HILDUR  LFADROTTNING



Einu sinni bj bndi b nokkrum til fjalla, og er ess hvorki geti, hva hann ht n brinn. Bndi var kvongaur, en bj me bstru, er Hildur ht, og vissu menn gjrla um tt hennar. Hn hafi ll r innanstokks heimilinu, og fru henni flestir hlutir vel r hendi. Hn var geekk llum heimamnnum og ar me bnda; en bar ekki , a hugir eirra fru saman um of, enda var hn stillt kona og heldur flt, en vimtsg.

Heimilishagur bnda st me blma miklum, nema a v einu, a hann tti illt me a f smalamenn; en hann var sauabndi gur og tti sem fturinn fri undan bi snu, ef sauamann brysti. Kom etta hvorki af v, a bndi vri harur vi smala sinn, n heldur af v, a bstran lti vanta a, er hn tti til a leggja. Hitt var heldur, sem milli bar, a eir uru ar ekki gamlir og fundust jafnan dauir rmi snu jladagsmorguninn.

eim tmum var a lenska hr landi, a messa var jlanttina, og tti ekki minna htabrigi a v a fara til kirkju en sjlfan jladaginn. En af fjallbjum, aan sem langt var til kirkju, var a ekkert heimatak a fara til ta og vera kominn ar tkan tma fyrir , sem svo st fyrir, a ekki gtu ori fyrr tilbnir a heiman en stjarnan var komin jfnu bu hdegis og dagmla, eins og gjarnast var, a sauamenn kmu ekki fyrr heim hj bnda essum.

Ekki urftu eir a vsu a gta bjarins, sem vallt var venja, a einhver geri afangantur jla og nrs, mean anna bjarflk vri vi tir, v fr v Hildur kom til bnda, hafi hn vallt ori til ess sjlfboin, um lei og hn annaist a, sem gera urfti fyrir htirnar, matseld og anna, sem ar a ltur, og vakti hn yfir v allajafna langt ntt fram, svo a kirkjuflki var oft komi aftur fr tum, htta og sofna, ur en hn fr rmi.

egar svo hafi gengi langa hr, a sauamenn bnda hfu allir ori brkvaddir jlanttina, fr etta a vera hrasfleygt, og gekk bnda af v alltreglega a ra menn til starfa essa og v verr sem fleiri du. L alls enginn grunur honum n rum heimamnnum hans, a eir vri valdir a daua sauamanna, sem allir hfu di verkalaust. Loksins kvast bndi ekki geta lagt a lengur samvisku sna a ra til sn smala t opinn dauann og hljti n auna a ra, hversu fari um fjrhld sn og fjrhag.

egar bndi hafi stari etta og hann var orinn me llu afhuga a vista nokkurn til sn v skyni, kemur eitt sinn til hans maur, vaskur og harlegur, og bur honum jnustu sna.

Bndi segir: "Ekki arfnast g jnustu innar, svo a g vilji vi r taka."

Komumaur mlti: "Hefur ri sauamann til bs ns nsta vetur?"

Bndi kva nei vi og kvast ekki hafa sett sr a gjra a oftar, - "og muntu heyrt hafa, fyrir hverjum skpum sauamenn mnir hafa ori til essa."

"Heyrt hef g a," segir komumaur; "en ekki munu forlg eirra fla mig fr fjrgeymslu fyrir ig, ef vilt vi mr taka."

Bndi lt a eftir honum, me v hinn stti fast , a hann r hann til sn fyrir sauamann. Eftir etta la tmar fram, svo a hvorum hugnar vel vi annan, bnda og sauamanni, og eru allir vel til hans, v a hann var httprismaur, deigur og tull til hvers, sem reyna skyldi.

N bar ekki til tinda fram a jlum; fer sem vant er, a bndi fer me heimamnnum snum til kirkju afangadagskvldi, nema bstra hans var ein eftir heima og sauamaur yfir fnu; fer svo bndi og skilur au eftir svona sitt hvoru lagi.

Lur n fram kvldi, til ess a sauamaur kemur heim eftir venju; borar hann mat sinn og gengur a v bnu til na og leggst t af. Kemur honum n hug, a varlegra mundi sr vera a vaka en sofna, hva sem kynni a skerast, en var samt alls hrddur, og liggur hann v vakandi.

egar langt er lii ntt, heyrir hann, a kirkjuflki kemur; tekur a sr bita og fer san a sofa. Ekki verur hann enn neins vsari; en a finnur hann, egar hann tlar alla sofnaa, a mttinn fer a draga r sr, sem von var, daglnum manni. ykist hann n illa beygur, ef svefninn skal sigra sig, og neytir v allrar orku til a hressa af sr.

Lur n eftir a ltil stund, ur hann heyrir, a komi er a rmi snu, og ykist hann skynja, a ar er Hildur bstra fer. Lst hann sofa sem fastast og finnur, a hn er a hnoa einhverju upp sig. Skilur hann , a etta muni vera gandreiarbeisli, og lofar henni a koma v vi sig.

egar hn er bin a beisla hann, teymir hn hann t sem henni var hgast, fer bak honum og rur slkt sem af tekur, anga til hn kemur ar a, sem honum virist vera gryfja nokkur ea jarfall. ar fer hn af baki vi stein einn og tekur ofan taumana; a v bnu hverfur hn honum sjnum ofan jarfalli.

Sauamanni tti illt og frlegt a missa svo af Hildi, a hann vissi ekki, hva af henni yri. En a fann hann, a ekki mtti hann langt komast me beislinu; svo fylgdi v mikil forneskja. Hann tekur v a til brags, a hann nr hfu sitt vi stein ann, er fyrr er geti, anga til hann kemur fram af sr beislinu, og ltur a ar eftir vera.

San steypir hann sr ofan jarfalli, ar sem Hildur hafi undan fari. Finnst honum, a hann hafi ekki fari lengi eftir jarfallinu, ur hann sr, hvar Hildur fer; er hn komin fagra velli og sltta, og ber hana n fljtt yfir.

Af essu llu saman ykist hann n skilja, a ekki s einleiki me Hildi og a hn muni hafa fleiri brg undir stakki en var a sj mannheimum ea ofan jarar.

a ykist hann og vita, a hn muni egar sj sig, ef hann gangi niur vellina eftir henni. Tekur hann hulinhjlmsstein, er hann bar sr, og heldur honum vinstri lfa; san tekur hann rs eftir henni, og fr hann sem hann m harast.

egar hann skir lengra fram vlluna, sr hann hll mikla og skrautlega, og heldur Hildur anga, sem lei liggur. sr hann og, a mgur manns kemur fr hllinni og fer t mti henni. meal eirra er einn maur, er fremstur fer; hann var langtgulegast binn, og ykir sauamanni sem hann heilsi konu sinni, er Hildur kemur, og bji hana velkomna; en hinir, sem me hinum tigna manni voru, fgnuu henni sem drottningu sinni. Me tignarmanninum voru og tv brn nokku stlpu, er fru me honum mti Hildi, og fgnuu au ar mur sinni fegins hugar.

egar lur essi hafi heilsa drottningu, fylgdu allir henni og konungi til hallarinnar, og eru henni ar veittar hinar virulegustu vitkur, ar me er hn fr konunglegan skra og dregi gull hnd henni.

Sauamaur fylgdi mganum til hallarinnar, en var ti ar, er hann var minnst fyrir umgangi, en gat s allt, sem gjrist hllinni. hllinni s hann svo mikinn og drlegan umbna, a aldrei hafi hann slkan fyrr augum liti; var ar sett bor og matur borinn, og undrar hann mjg ll s vihfn. Eftir nokkra stund sr hann Hildi koma hllina, og var hn skrdd skra eim, sem fyrr er nefndur. Er skipa mnnum sti, og sest Hildur drottning hsti hj konungi, en hirin ll til beggja hlia, og matast menn n um hr.

San voru bor upp tekin, og gengu hirmenn og hirmeyjar til dansleika, eir sem a vildu; en arir vldu sr ara skemmtun, er a hugnai betur, en au konungur og drottning tku tal me sr, og virtist sauamanni samtal eirra bi bltt og angurblandi.

Mean au rddust vi, konungur og drottning, komu til eirra rj brn yngri en au, sem ur er geti, og fgnuu au einnig mur sinni. Hildur drottning tk v og bllega; tk hn yngsta barni og setti kn sr og lt a v allega; en a brekai og var vrt. Setti drottning af sr barni, dr hring einn af hendi sr og fkk v a leika sr a. Barni agnai og lk sr um hr a gullinu; en missti a loksins glfi.

Var sauamaur ar nr staddur; var hann fljtur til, ni hringnum, er hann fll glfi, stakk honum sig og geymdi vandlega, og var enginn essa var; en llum tti kynlegt, er hringurinn fannst hvergi, egar leita var.

egar langt var lii ntt fram, fr Hildur drottning a hreyfa sr til ferar; en allir eir, sem innan hallar voru, beiddu hana a dvelja lengur og voru mjg hryggir, er eir su ferasni henni.

Sauamaur hafi veitt v eftirtekt, a einum sta hllinni sat kona, ldru mjg og heldur illileg; hn var s eina af llum, sem ar voru inni, er hvorki fagnai Hildi drottningu, egar hn kom, n latti hana burtfarar.

egar konungur s ferasni Hildi og hn vildi ekki kyrr vera, hvorki fyrir bnasta hans n annarra, gekk hann til essarar konu og mlti:

"Tak n aftur ummli n, mir mn, og vir til bnir mnar, a drottning mn urfi ekki lengur a vera fjarvistum og mr veri svo ltil og skammvinn unasbt a henni sem veri hefur um hr."

Hin aldraa kona svarai honum heldur reiuglega: "ll mn ummli skulu standa, og enginn er ess kostur, a g taki au aftur."

Konungur hljnai vi og gekk harmrunginn aftur til drottningar, lagi hendur um hls henni og minntist vi hana og ba hana enn me blum orum a fara hvergi. Drottning kvast ekki anna mega fyrir ummlum mur hans og taldi a lkast, a au mundu ekki oftar sjst skum skapa eirra, er sr lgju, og a manndrp au, er af sr hefu stai og svo mrg vru orin, mundu n ekki geta leynst og mundi hn v hreppa makleg gjld verka sinna, tt hn hefi nauug ori a vinna au.

Mean hn taldi harmatlur essar, fr sauamaur a hafa sig til vegs t r hllinni, er hann s, hvernig st, og svo beina lei yfir vlluna a jarfallinu og ar upp sem lei l. San stakk hann sig hulinhjlmssteininum, lt sig beisli og bei svo ess, a Hildur kmi.

A ltilli stundu liinni kemur Hildur drottning ar, ein og dpur bragi; sest hn enn bak honum og rur heim. egar hn kemur ar, leggur hn sauamann rm hans kirfilega og tekur ar fram af honum beisli, gengur san til rms sns og leggst a sofa.

sauamaur vri allan ennan tma glavakandi, lt hann sem hann svfi, svo a Hildur yri einskis vr annars. En er hn var gengin til rekkju, hefur hann engan andvara sr framar; sofnar hann fast og sefur fram dag, sem von var.

Morguninn eftir fer bndi fyrstur ftur af llum bnum, v a honum var annt a vitja um sauamann sinn, en bjst vi eim fgnui stainn fyrir jlaglei a finna hann dauan rmi snu, eins og ori hafi a undanfrnu.

Um lei og bndi klist, vaknar hitt heimilisflki og klist; en bndi gengur a rmi sauamanns og hefur hndur honum. Finnur hann , a smalamaur er lfs; verur bndi af v alls hugar feginn og lofai gu hstfum fyrir essa lkn.

San vaknar sauamaur heill og hress og klist. Mean v stendur, spyr bndi hann, hvort nokkur tindi hafi bori fyrir hann um nttina.

Sauamaur kva nei vi; - "en miki undarlegan draum dreymdi mig."

"Hvernig var draumur s?" segir bndi.

Sauamaur byrjar ar sgunni, sem fyrr er sg, er Hildur kom a rmi hans og leggur vi hann beisli, og greinir san hvert or og atvik, er hann man framast.

egar hann hefur loki sgunni, setur alla hlja nema Hildi; hn segir:

" ert sannindamaur a llu v, sem n hefur sagt, nema getir sanna me skrum jarteiknum, a svo hafi veri sem segir."

Sauamaur var ekki endurrja vi a og rfur til hringsins, er hann hafi n um nttina hallarglfinu lfheimum, og segir: " g tli mr skylt a sanna draumsgu me jarteiknum, vill svo vel til, a g hef hr eigi ljsan vott ess, a g hafi me lfum veri ntt, ea er etta ekki fingurgull yar, Hildur drottning?"

Hildur mlti: "Svo er vst, og hafu allra manna heppnastur og slastur leyst mig r nau eirri, er tengdamir mn hefur mig lagt, og hef g ori nauug a vinna ll au dmi, er hn mig lagi." Hefur Hildur drottning sgu sna svoltandi:

"g var lfamey af tignum ttum; en s, sem n er konungur yfir lfheimum, var stfanginn mr. Og tt mur hans vri a allnauugt, gekk hann a eiga mig. Var tengdamir mn svo f, a hn hst vi son sinn, a hann skyldi skamma unasbt af mr hljta, en skyldum vi sjst mega endrum og sinnum. En mig lagi hn a, a g skyldi vera ambtt mannheimum, og fylgdu ar me au skp, a g skyldi vera mannsbani hverja jlantt ann htt, a g skyldi leggja beisli mitt vi sofandi og ra eim smu lei, er g rei sauamanni essum ntt, til a hitta konunginn, og skyldi essu svo fram fara, anga til hfa essi sannaist mig og g yri drepin, nema g hitti ur svo vaskan mann og hugaan, a hann bri traust til a fylgja mr lfheima og gti eftir sanna, a hann hefi anga komi og s ar athfi manna.

N er a bert, a allir hinir fyrri sauamenn bnda, san g kom hr, hafa bana bei fyrir mnar sakir, og vnti g, a mr veri ekki gefin sk v, sem mr var sjlfrtt, v enginn hefur fyrr til ess ori a kanna hina neri lei og forvitnast um hbli lfa en essi fullhugi, sem n hefur leyst mig r nau minni og lgum, og skal g a vsu launa honum a, sar veri.

N skal hr og eigi lengri vidvl eiga, og hafi r ga kk, er mr hafi vel reynst; en mig fsir n til heimkynna minna." A svo mltu hvarf Hildur drottning, og hefur hn aldrei san sst mannheimum.

En a er fr sauamanni a segja, a hann kvongaist og reisti b nsta vor eftir. Var a hvort tveggja, a bndi geri vel vi hann, er hann fr, enda setti hann ekki saman af engu. Hann var hinn ntasti bndi hrainu, og sttu menn hann jafnan a rum og lisemd; en stsld hans og ln var svo miki, a mnnum tti lkindum meiri og sem tv hfu vri hverri skepnu, og kvast hann allan sinn uppgang eiga a akka Hildi lfadrottningu.

essa sgu segja ekki allir einn veg, og m ar til nefna missagnir manna af v, hvaa lei huldukonan fr til lfheima.

sgunni af Snotru segir svo, a hn gekk fram sjvarklappir og rakti ar sundur ljsleita blju, en fleygi annarri vinnumann. Kastai hn sr svo sjinn. Liu au svo lkt og reyk ea mu nokkurn tma, uns au komu a landi mjg fgru.

sgunni af Unu lfkonu segir, a hn tk r kistu feld rauan og hleypur san niur vllinn, anga til hn kom a di nokkuru; ar slr hn t feldinum og stgur hann. Vinnumaurinn komst me naumindum upp eitt horni feldinum. Liu au n niur jrina, og var a lkast reyk, er au fru um. Ekki s Una manninn, og svo komust au vllu nokkura grna.

Loks segir svo sgunni af lfhildi lfkonu:

egar allir eru httair jlanttina, en vinnumaur vakandi, fer lfhildur ftur hgt, svo enginn heyrir, og laumast t r bnum, en vinnumaur fer eftir. Hn gengur a vatninu, og egar hn kemur ar, tekur hn upp glfa og gnr ; verur egar br yfir vatni; gengur hn brna og vinnumaur eftir. egar hn er komin yfir vatni, gnr hn glfana aftur, svo a brin hverfur. lfhildur heldur fram ferinni, og snist vinnumanni sem hn n haldi niur jrina, og verur dimmt mjg ar, sem hn fer. Getur vinnumaur s til hennar og heldur alltaf eftir. au halda n lengi fram ferinni, anga til smtt og smtt fer leiin a vera bjartari. Loksins koma au sltta og fagra vllu; voru eir svo fagrir og blmlegir, a vinnumaur hafi aldrei s svo fallegan sta. Beggja megin vegarins var alaki fgrum blmum, og voru grundirnar ljsbleikar a lta, egar slin skein fflana og aldinin. Sauahjrin lk sr flatlendinu, en stundum reif hn sig blmin me fergju.



Nettgfan - oktber 1997