SIGURŠUR  ĶSLANDSTRÖLL



Siguršur žessi var Vigfśsson. Fyrst eftir aš hann kom śr siglingu var hann skólameistari į Hólum (1724 - 1742), en seinna varš hann sżslumašur ķ Dalasżslu (1746 - 1753); bjó hann žį ķ Stóraskógi og dó žar 1753. Hann var afburšamašur į afl og vöxt og žvķ var hann kallašur Ķslandströll.

Žaš er haft eitt mešal annars til merkis um krafta Siguršar aš žegar smišjan į Hólum brann einu sinni, en ķ henni var eirketill mikill sem kallašur var Grettisketill af žvķ hann įtti aš hafa veriš tekinn śr Drangey eftir drįp Grettis, og žekjan var fallin nišur öšrumegin fór Siguršur upp į vegginn og greip til ketilhöldunnar annari hendi og kippti katlinum undan žekjunni upp į vegginn. En žegar aš var gįš var hįlf önnur tunna af steinkolum ķ katlinum.

Eitt sinn fór Siguršur kynnisferš frį Hólum noršur Hjaltadalsheiši til Schevings klausturhaldara į Möšruvöllum. Žegar hann fór žašan fylgdi Scheving honum aftur undir heišina.

Žeir fóru žar af baki viš stein einn mikinn; žį segir Siguršur: "Saa god (žaš var mįltęki hans) loftar žś ekki žessum steini."

Scheving segir: "Žaš er ekki vķst žś getir žaš heldur."

"Žś reynir fyrst," segir Siguršur.

Scheving gerši svo og tókst honum aš lyfta steininum. Varš žį Sigurši bilt viš žvķ žaš ętlaši hann aš Scheving mundi ekki geta žó sterkur vęri. Hleypur hann žį aš og žrķfur til steinsins af öllu afli, en steinninn varš léttari ķ höndum hans en hann ętlaši svo hann rak hann upp ķ enniš į sér og sprengdi žar fyrir.

Ein sögn er žaš um Sigurš aš žegar hann var nżkominn śr siglingu įtti hann eitt sinn leiš yfir Tvķdęgru; žaš var um sumartķma. Meš honum var drengur einn ungur og óharšnašur. Siguršur hafši sverš viš hliš eins og venja var fyrirmanna į žeirri tķš.

Žegar hann sótti į heišina komu aš honum žrķr stigamenn, allir vopnašir meš lagvopnum og létu ófrišlega. Žegar žeir nįlgušust fór Siguršur af baki og bjó sig til aš verjast žeim. Drengurinn sem meš honum var skalf af hręšslu, og skipaši Siguršur honum upp undir kįpu sķna upp į heršar sér og lętur hann krękja höndunum fram yfir axlirnar į sér undir kįpunni; skipar hann honum aš halda sér fast svo hann detti ekki žó hann hreyfi sig.

Drengur gerir nś svo sem fyrir hann var lagt og veit ekkert hvaš gerist, en žaš heyrir hann aš fįtt veršur um kvešjur meš Sigurši og stigamönnum og žaš žykist hann skynja aš žeir veita honum ašför. Finnur drengurinn žaš aš Siguršur tekur žrķvegis snögg višbrögš og segir honum sķšan aš skrķša nišur undan kįpunni.

Sį drengur žį aš stigamennirnir liggja žar allir ķ daušateygjunum og fossar blóšiš śr žeim öllum į sama staš hjį višbeininu. Reif svo Siguršur žar upp mosa sem stigamennirnir voru fallnir og huldi meš hrę žeirra og fór svo leišar sinnar. Siguršur hafši lęrt aš skylmast erlendis og kom sś list bęši honum og fylgdarmanni hans aš góšu liši ķ žetta sinn.

Žaš ętla menn aš Siguršur hafi veriš grafinn fram undan kirkjudyrum į Kvennabrekku ķ Dölum og er žaš til marks um žaš aš įriš 1846 žegar mislingasóttin gekk var žar jaršaš lķk į sama staš žvķ leišiš var sokkiš og sįst ekki, fannst žar kista meš lįtśnsplötu į lokinu og voru höggnir į hana stafirnir S. V.

Žį var prestur į Kvennabrekku séra Benedikt Žóršarson sem nś er į Brjįnslęk og sem saga žessi er tekin eftir; hann męldi hlišfjöl eina śr kistunni og var hśn į efri brśn 3 1/2 alin dönsk aš lengd.



(Žjóšsagnasafn Jóns Įrnasonar - Textasafn Oršabókar Hįskóla Ķslands)

Netśtgįfan - jślķ 1998